Chaim Semiatitski (Khayim Semiatitsky)
1.
On the downy snow-bed
nights lie and serenely sleep,
in stalls, cows doze,
their eyes full of moon
that slips into the stall
through a thin slit,
ruminating, ruminating,
they ask, bellowing,
what sort of world is this,
what – Ha?
Fish in the wavy, dark water
rise quietly to the surface,
swallow up a star
and vanish back into the depths.
2.
Silence,
wind is frozen to the earth.
Fields stretch out – pure mirrors.
Wherever you go, you step on bright star-studded sky,
every naked tree is today a birch,
stars pour from the sky
and lie down forlorn on the faultless snow.
3.
Winter-nights are — silver flutes
preceding multitudes, drunk with joy;
tops of trees are strewn with snow like blooms,
and on them stars grow.
On rivers that kiss the banks with frozen lips,
hares perch –
on their thick puffy tails
the moon is woven with beams.
With frightened eyes, they seek a bit of open river for a drink
and find none –
so they hie over whiteness into woods, tethered to the moon.
4.
Pathways blossomed white
and matched the fields,
trees laugh bright, like children dressed in new shirts,
stars shine, as if waking up from sleep,
and rivers – world’s weeping eyes –
lower icy eyelashes
against the dazzle of snow.
There likely was a fire late last night,
so the world rushed out in only its clear nightshirt.
5.
Evening,
on the back of a hillock
the sun lay like a red poppy
on a bundle of harvested rye,
and mosquitoes danced around its face.
Slowly, it slid down
over grainfields into the velvet woods –
and ears of corn silently lowered their heavy heads
because a sparkling moon
is already in the sky, like a sickle.
6.
Evenings are forlorn prayers
waiting for someone – someone to listen.
Trees appear to be stacks of evening,
raked up from the fields.
Horses slumber – necks on necks,
heads full of green meadows dreams.
At the tips of trees crows sleep,
blanketed by bits of cloud.
Grasses blindly nuzzle the earth
like hungry nursing children
at night seeking breasts.
7.
In the evening, like dark wine poured into bright transparent bottles,
night dripped down from the tip of the church crucifix into the day
and snuggled up so softly onto brooding straw roofs
like a cat, a lone cat, that stretches out on earth with a moon at its head.
פּײזאַזשן
חײם סעמיאַטיצקי
1.
אױף פּוכיקן שנײ־געבעט
ליגן נעכט און שלאָפן שטיל,
קי אין שטאַלן דרעמלען,
אױגן זײערע פול לבנה,
װאָס שפּאַרט זיך אין שטאַל
דורך א דינער שפּאַרונע,
מעלה־גרהן, מעלה־גרהן,
און פרעגן מרוקענדיק
װאָס איז עס פאר א װעלט,
װאָס — אַ?
פיש אין געקאַרבטן, טונקעלן װאַסער
כאַפּן זיך שטיל אױף דער אױבערפלאך ארױף,
דערשלינגען א שטערן
און פארשװונדן צוריק אין דער טיף.
2.
שטיל,
װינט איז צוגעפרױרן צו דער ערד.
ס’ציען זיך פעלדער — לױטערע שפּיגלען.
װו דו גײסט, טרעטסטו אױף העל־אױסגעשטערנטן הימל,
יעדער נאַקעטער בױם איז הײנט א בעריאָזקע,
שטערן גיסן זיך פון הימל
און לײגן זיך עלנט אױפן ציכטיקן שנײ.
3.
ס’זײנען װינטער־נעכט — זילבערנע פלײטן
פאָרױס מחנות, פארשיכורטע פון פרײד;
קעפּ פון בײמער זײנען מיט שנײען באַשאָטן, װי מיט בליעכץ,
און אױף זײ װאקסן שטערן.
אױף טײכן, װאָס קושן מיט געפרױרענע ליפּן די ברעגן,
שטײען האָזן, —
אױף זײערע דיקע, פּוכיקע עקן
איז לבנה פארפלאָכטן מיט שטראַלן
זײ זוכן מיט צעשראָקענע אױגן א שטיקל אָפענעם טײך אױף א טרונק
און געפינען נישט —
אַנטלױפן זײ מיט פארבונדענער לבנה איבער װײסקײט אין װעלדער.
4.
ס’האָבן װעגן מיט װײס זיך צעבליט
און אױסגעגליכן מיט פעלד,
בײמער לאַכן העל, װי קינדער, אָנגעטאָן אין נײע העמדלעך,
שטערן שײנען, װי אױסגעשלאָפן,
און טײכן —װעלטס־װײנענדיקע אױגן —
לאָזן אײזיקע װיעס אראָפּ
פארן בלענדן פון שנײ.
ס’איז מסתם געװען א שרפה הײנט אין מיטן נאַכט,
איז װעלט ארױסגעלאָפן אין בלױזן קלאָרן העמד.
5.
פאַרנאַכט,
אױף א רוקן פון א בערגעלע
איז זון געלעגן װי א רױטע מאָן־בלום
אױף א בינטל אָפּגעשניטן קאָרן,
און מוקן האָבן זיך געשפּילט ארום איר פּנים.
פּאַמעלעך האָט זי זיך אראָפּגעגליטשט
איבער תבואות אינעם סאַמעטענעם װאַלד —
האָבן שטיל זאַנגען שװערע קעפּ אראָפּגעלאָזט,
װײל אין הימל איז שױן געשטאַנען
א בלאַנקע לבנה, װי א סערפּ.
6.
פארנאכטן זײנען עלנטע תפילות,
װאָס װארטן אױף עמעצן — ער זאָל זײ דערהערן.
בײמער זעען אױס װי סטױגעס אָװנט,
צונױפגעשאַרט פון פעלדער.
פערד דרעמלען — העלדזער אױף העלדזער,
מיט קעפּ פול חלום פון גרינע לאָנקעס.
אױף שפּיצן בײמער שלאָפן קראָען,
צוגעדעקט מיט שטיקלעך װאָלקן.
גראָזן טאַפּן בלינד די ערד,
װי הונגעריקע זײג־קינדער
בײנאַכט װאָס זוכן ברוסטן.
7.
פארנאכט, װי מען גיסט טונקעלן װײן אין העלע דורכזיכטיקע פלאַשן,
האָט אַראָפּגעטריפט נאַכט פון שפּיץ־קלױסטער־צלם אין טאָנ
און זיך אײנגענורעט אזױ שטיל אױף מרה־שחורהדיק־שטרױענע דעכער,
װי א קאץ, אן אײנזאַמע, װאָס לײגט זיך אױס אױף ערד מיט א לבנה צוקאָפּנס.
פּײזאַזשן
חײם סעמיאַטיצקי
1.
אױף פּוכיקן שנײ־געבעט
ליגן נעכט און שלאָפֿן שטיל,
קי אין שטאַלן דרעמלען,
אױגן זײערע פֿול לבֿנה,
װאָס שפּאַרט זיך אין שטאַל
דורך אַ דינער שפּאַרונע,
מעלה־גרהן, מעלה־גרהן,
און פֿרעגן מרוקענדיק
װאָס איז עס פֿאַר אַ װעלט,
װאָס — אַ?
פֿיש אין געקאַרבטן, טונקעלן װאַסער
כאַפּן זיך שטיל אױף דער אױבערפֿלאַך אַרױף,
דערשלינגען אַ שטערן
און פֿאַרשװוּנדן צוריק אין דער טיף.
2.
שטיל,
װינט איז צוגעפֿרױרן צו דער ערד.
ס’ציִען זיך פֿעלדער — לױטערע שפּיגלען.
װוּ דו גײסט, טרעטסטו אױף העל־אױסגעשטערנטן הימל,
יעדער נאַקעטער בױם איז הײַנט אַ בעריאָזקע,
שטערן גיסן זיך פֿון הימל
און לײגן זיך עלנט אױפֿן ציכטיקן שנײ.
3.
ס’זײַנען װינטער־נעכט — זילבערנע פֿלײטן
פֿאָרױס מחנות, פֿאַרשיכּורטע פֿון פֿרײד;
קעפּ פֿון בײמער זײַנען מיט שנײען באַשאָטן, װי מיט בליִעכץ,
און אױף זײ װאַקסן שטערן.
אױף טײַכן, װאָס קושן מיט געפֿרױרענע ליפּן די ברעגן,
שטײען האָזן, —
אױף זײערע דיקע, פּוכיקע עקן
איז לבֿנה פֿאַרפֿלאָכטן מיט שטראַלן
זײ זוכן מיט צעשראָקענע אױגן אַ שטיקל אָפֿענעם טײַך אױף אַ טרונק
און געפֿינען נישט —
אַנטלױפן זײ מיט פֿאַרבונדענער לבֿנה איבער װײַסקײט אין װעלדער.
4.
ס’האָבן װעגן מיט װײַס זיך צעבליט
און אױסגעגליכן מיט פֿעלד,
בײמער לאַכן העל, װי קינדער, אָנגעטאָן אין נײַע העמדלעך,
שטערן שײַנען, װי אױסגעשלאָפֿן,
און טײַכן —װעלטס־װײנענדיקע אױגן —
לאָזן אײַזיקע װיִעס אַראָפּ
פֿאַרן בלענדן פֿון שנײ.
ס’איז מסתּם געװען אַ שׂרפֿה הײַנט אין מיטן נאַכט,
איז װעלט אַרױסגעלאָפֿן אין בלױזן קלאָרן העמד.
5.
פֿאַרנאַכט,
אױף אַ רוקן פֿון אַ בערגעלע
איז זון געלעגן װי אַ רױטע מאָן־בלום
אױף אַ בינטל אָפּגעשניטן קאָרן,
און מוקן האָבן זיך געשפּילט אַרום איר פּנים.
פּאַמעלעך האָט זי זיך אראָפּגעגליטשט
איבער תּבֿואות אינעם סאַמעטענעם װאַלד —
האָבן שטיל זאַנגען שװערע קעפּ אראָפּגעלאָזט,
װײַל אין הימל איז שױן געשטאַנען
אַ בלאַנקע לבֿנה, װי אַ סערפּ.
6.
פֿאַרנאַכטן זײַנען עלנטע תּפֿילות,
װאָס װאַרטן אױף עמעצן — ער זאָל זײ דערהערן.
בײמער זעען אױס װי סטױגעס אָװנט,
צונױפֿגעשאַרט פֿון פֿעלדער.
פֿערד דרעמלען — העלדזער אױף העלדזער,
מיט קעפּ פֿול חלום פֿון גרינע לאָנקעס.
אױף שפּיצן בײמער שלאָפֿן קראָען,
צוגעדעקט מיט שטיקלעך װאָלקן.
גראָזן טאַפֿן בלינד די ערד,
װי הונגעריקע זײג־קינדער
בײַנאַכט װאָס זוכן ברוסטן.
7.
פֿאַרנאַכט, װי מען גיסט טונקעלן װײַן אין העלע דורכזיכטיקע פֿלאַשן,
האָט אַראָפּגעטריפֿט נאַכט פֿון שפּיץ־קלױסטער־צלם אין טאָנ
און זיך אײַנגענורעט אַזױ שטיל אױף מרה־שחורהדיק־שטרױענע דעכער,
װי אַ קאַץ, אַן אײַנזאַמע, װאָס לײגט זיך אױס אױף ערד מיט אַ לבֿנה צוקאָפּנס.