Yakov Shudrikh

The golden tale, my child, has vanished,
I heard it told by the fleeting wind.
The golden tale has flown far off,
it hovers with the golden sun above.
So I’ll sing to you now, my child, listen well,
another story of our great world I’ll tell:
the tale of that world is a bloody one,
a tale about peasants and white-robed noblemen.
The nobles dwelt in dazzling palaces,
the peasants to them being lackeys and serfs.
The peasants drove plows over a great expanse,
thus flourished grains and the sweetest produce.
In autumn the heavens burst into tears
and the nobles imbibed wines and liqueurs.
And from the trees, leaves rotted and fell
while their bared branches were all atremble.
What befell that land, what occurred then?
A great gathering in the courtyard grew —
the peasants were hurting with nothing to chew
while bellies swelled from out the nobles’ sheds!
Like birds from the nest, hunger drove peasants
from their huts in seeking sustenance…
And on the way the wind snapped at their clothing –
— Let’s put a stop to this! Onward! Let’s get going!
But gendarmes discharged their lead bullets
and blood congealed on the gardens and cobbles.

And the tale, my child, keeps on spinning.
But I won’t spin it now — it’s time for sleeping.
Some day you’ll likely give it an apt conclusion
when you’ve grasped it with its due comprehension.

Translated by Miri Koral

דאָס גאָלדענע מעשהלע

יעקב שודריך

דאָס גאָלדענע מעשהלע איז פאַרשװונדן, מײן קינד,
איך האָב עס דערצײלן געהערט דעם פליענדיקן װינט.
דאָס גאָלדענע מעשהלע איז אַװעק װײט פון אונדז, —
עס װיגט זיך ערגעץ אױבן מיט דער גאָלדענער זון.
װעל איך דיר זינגען איצט, מײן קינד, נאָר הער,
אַן אַנדערע מעשה פון אונדזער גרױסער ערד:
די מעשה פון ערד — איז אַ בלוטיקע מעשה,
אַ מעשה פון פּױערים און פּריצימלעך װײסע.
עס װױנען די פּריצים אין װײסע פּאַלײען,
און ס’זײנען די פּױערים קנעכט און לאָקײען,
עס פירן פּױערים איבער שטחס דעם אַקער,
װאַקסן די תבואות און פרוכטן געשמאַקע.
צעװײנט זיך אין האַרבסטן דער הימל מיט טרערן,
טרינקען די פּריצימלעך װײנען, ליקערן.
און בלעטער פון בײמער פאַלן אָפּ פױלע,
און ס’ציטערן צװײגן נאַקעטע, הױלע.
איז װאָס־זשע געשען אינעם לאַנד, װאָס געטראָפן?
זײ זײנען אין הױף זיך צוזאַמענגעלאָפן,
ס’האָבן פּױערים געװײטיקט: — נישטאָ װאָס צו קײען,
װען ס’װערן בײכער געשװאָלן פון פּריצישע שײערס!
האָט דער הונגער געטריבן, װי פײגל פון נעסטן,
די פּױערים פון כאַטעס צענעמען דאָס עסן…
האָט דער װינט זײ אין װעג צעביסן די קלײדער, —
— אן עק זאָל עס נעמען! און הײדאַ! און הײדאַ!
האָבן זשאַנדאַרמען געשפּיגן מיט בלײ פונדערװײטנס —
האָט בלוט זיך געקלעפּט צו די סטעזשקעס און בײטן…

און ס’זינגט זיך די מעשה נאָך װײטער, מײן קינד.
שלאָף רױק, כ’װעל זי נישט דערזינגען אצינד.
דו װעסט זי אװדאי נאַך אַמאָל ענדיקן אלײן,
װען דו װעסט גוט באַגרײפן זי און פארשטײן…

דאָס גאָלדענע מעשׂהלע

יעקבֿ שודריך

דאָס גאָלדענע מעשׂהלע איז פאַרשװוּנדן, מײַן קינד,
איך האָב עס דערצײלן געהערט דעם פֿליענדיקן װינט.
דאָס גאָלדענע מעשׂהלע איז אַװעק װײַט פֿון אונדז, —
עס װיגט זיך ערגעץ אױבן מיט דער גאָלדענער זון.
װעל איך דיר זינגען איצט, מײַן קינד, נאָר הער,
אַן אַנדערע מעשׂה פֿון אונדזער גרױסער ערד:
די מעשׂה פֿון ערד — איז אַ בלוטיקע מעשׂה,
אַ מעשׂה פֿון פּױערים און פּריצימלעך װײַסע.
עס װױנען די פּריצים אין װײַסע פּאַלײען,
און ס’זײַנען די פּױערים קנעכט און לאָקײען,
עס פֿירן פּױערים איבער שטחס דעם אַקער,
װאַקסן די תבֿואות און פֿרוכטן געשמאַקע.
צעװײנט זיך אין האַרבסטן דער הימל מיט טרערן,
טרינקען די פּריצימלעך װײַנען, ליקערן.
און בלעטער פֿון בײמער פֿאַלן אָפּ פֿױלע,
און ס’ציטערן צװײַגן נאַקעטע, הױלע.
איז װאָס־זשע געשען אינעם לאַנד, װאָס געטראָפֿן?
זײ זײַנען אין הױף זיך צוזאַמענגעלאָפֿן,
ס’האָבן פּױערים געװײטיקט: — נישטאָ װאָס צו קײַען,
װען ס’װערן בײַכער געשװאָלן פֿון פּריצישע שײַערס!
האָט דער הונגער געטריבן, װי פֿײגל פֿון נעסטן,
די פּױערים פֿון כאַטעס צענעמען דאָס עסן…
האָט דער װינט זײ אין װעג צעביסן די קלײדער, —
— אַן עק זאָל עס נעמען! און הײדאַ! און הײדאַ!
האָבן זשאַנדאַרמען געשפּיגן מיט בלײַ פֿונדערװײַטנס —
האָט בלוט זיך געקלעפּט צו די סטעזשקעס און בײַטן…

און ס’זינגט זיך די מעשׂה נאָך װײַטער, מײַן קינד.
שלאָף רויִק, כ’װעל זי נישט דערזינגען אַצינד.
דו װעסט זי אַװדאַי נאָך אַמאָל ענדיקן אַלײן,
װען דו װעסט גוט באַגרײַפֿן זי און פֿאַרשטײן…